Utorak, 25. april 2017. 3:41:12
Hronološka istorija Pančeva 20. vek

[ do 18. veka ] [ 18. vek ] [ 19. vek ] [ 20. vek ]


1900. Puštena je u rad Svilara na levoj obali Tamiša.

1902. Otvorena je Ratarska čitaonica i osnovano je udruženje Pančevačka trgovačka omladina.

1903. Uspostavljena je direktna telefonska linija između Pančeva i Budimpešte. Osnovano je Pevačko nemačko zanatlijsko društvo i čitaonica.

1905. Organizovana je Pančevačka zemljoradnička i zanatlijska izložba u Narodnoj bašti. Podignuta je zgrada Mađarske kraljevske državne ženske građanske škole. Rođen je Milan Butozan, budući slikar. Osnovano je Pančevačko gazdinsko udruženje.

1906. Osnovana je Pančevačka kreditna banka i osvećena je Evangelička crkva.

1909. Podignute su kule na ušću Tamiša u Dunav i sinagoga. Proradio je prvi bioskop. Otvorena je zgrada Gradskog kupatila. Dr Vladimir Aleksić poleteo je jedrilicom koju je sam projektovao.

1910. Uroš Predić završava oslikavanje ikonostasa u Preobraženskoj crkvi.

1911. Braća Jovanović osnivaju Sirotinjski dom pri Srpskoj pravoslavnoj crkvenoj opštini a sa radom počinje "Hiljadu dinara dobrotvorno društvo". Stevan Aleksić završava slikanje fresaka u Preobraženskoj crkvi.

1912. Osnovano je društvo Srpski soko i Pančevačka pčelaraska zadruga. Umire Mita Topalović.

1913. Proradili su bioskopi "Modern" i "Apolo".

1914. Hapšenje viđenijih Srba. Umire Pavle Jovanović. Pučka banka osniva biblioteku.

1915. Grad je granatiran.

1916. Umire Kamenko Jovanović.

1918. Vojska kraljevine Srbije na čelu sa kapetanom Aračićem ulazi u Pančevo. Petar Miloradović preuzima Bahmanovu ciglanu.

1919. Obnovljeno je sokolsko društvo. Grad i gimnaziju posećuju, prvo, Mihajlo Pupin pa prestolonaslednik Aleksandar Karađorđević. Osnivaju se Prva pančevačka parna ciglana i Pančevačko trgovačko udruženje. Održan je prvi izbor za mis Pančeva.

1920. Objavljen je prvi broj nezavisnog nedeljnog lista "Kurir". Izbeglice iz Rusije preuređuju vojnu bolnicu za svoje potrebe.

1921. Grad ulazi u sastav Beogradske oblasti. Osnovano je Udruženje hotelijera, kafedžija i gostioničara. Miloš Crnjanski (1893-1977) predaje u gimnaziji.

1922. Osnovana je Dunavsko-tamiška vodna zadruga. Postavljen je kamen temeljac za Crkvu svete Ane. Dr Nikola Milutinović izdaje u okviru edicije "Naše sveske" monografiju Pančeva. Dragutin Telesko postiže jugoslovenski rekord u skoku u vis. Održana je partija šaha sa živim figurama.

1923. Osvećena je Crkva svete Ane. Osnovan je Pančevački sportski klub. Uspostavljena je noćna vazdušna linija između Pančeva i Bukurešta. Dr Borislav Jankulov osniva muzej.

1924. Osnovana je Gradska biblioteka i otvoreno je kupalište Lido na Dunavu. Dr Borislav Jankulov izdaje knjigu "Prilozi za istoriju Pančeva". Svečano je otvoreno igralište Pančevačkog sportskog kluba.

1925. Uredba o ukidanju županija u Vojvodini sužava lokalnu samoupravu. Puštena je u pogon pančevačka Elektrana. Objavljena je Milekerova knjiga "Istorija grada Pančeva" u prevodu Vladimira Dakića.

1926. Uspostavljena je direktna telefonska linija između Pančeva i Beograda. Osnovani su Pecačko društvo "Tamiš" i obdanište Društva za siromašnu decu "Knjeginja Ljubica".

1929. Objavljen je prvi broj lista "Pančevački glas", čiji je vlasnik i izdavač dr Dragomir Vujić a urednik Ladislav Gonda. Umire Dragomir Krančević.

1930. Osnovana je Prva mehanička fabrika stakla za prozore. Ustanovljena je Banatska ribarska zadruga.

1931. Teritorija Kraljevine Jugoslavije deli se na devet banovina i posebnu administrativnu jedinicu Upravu grada Beograda, Zemuna i Pančeva. Objavljen je prvi broj lista "Naša sloga", čiji je vlasnik i izdavač dr Mihovil Tomandl, a urednik Dušan Savić. Otvorena je fabrika sijalica.

1932. Objavljen je prvi broj lista na nemačkom jeziku "Pančevačka pošta", čiji je izdavač i vlasnik Simon Bartman. Fabrika stakla puštena je u rad. Osvećen je kamen temeljac spomenika Kralju Petru I. Podignut je Pančevački most na Dunavu. Miladin Popović postaje prvak države i Balkana u poluteškoj kategoriji u rvanju.

1933. Jedinstven jugoslovenski zakon o opštinama još sužava lokalnu samoupravu. Objavljen je prvi broj časopisa "Naše marke Jugoslavije", čiji je odgovorni urednik i štampar Aleksandar Teke.

1934. Osnovana je Industrija nameštaja i građevinske stolarije "Antonovi A. D.", koja će 1947. godine postati Industrija nameštaja "Gaj". Objavljen je prvi i jedini broj časopisa "Umetnost", čiji je vlasnik i urednik Milan Butozan.

1935. Otvorena je železnička linija između Pančeva i Beograda, a u saobraćaj je pušten i Pančevački most. Objavljen je i zaplenjen prvi broj lista "Skretnica", čiji su urednici Milivoje Isailović i Slavko Njagulj.

1937. Otvorene su Fabrika skroba i Fabrika aviona.

1938. Objavljen je prvi broj lista "Naša zora", čiji je vlasnik i urednik Dušan Savić. Osnovana je predionica, u posleratnom periodu poznata pod imenom "Trudbenik".

1939. Objavljen je prvi broj časopisa "Ravnopravnost", koji uređuju Dušan Slović i Stevan Zebić. Osnovano je Akcionarsko društvo "Utva A. D.". Proradila je fabrika betonskih proizvoda.

1940. Spojene su Muška i Ženska građanska škola u Državnu mešovitu građansku školu. Objavljen je prvi broj lista "Novi vesnik", čiji je vlasnik i izdavač dr Borislav Patić. Julius Bauer postiže jugoslovenski rekord u trčanju na 100 metara.

1941. Jedinice Vermahta ulaze u Pančevo.

1942. Okupator strelja 75 rodoljuba. Narodno pozorište Dunavske banovine preseljava se u Pančevo.

1944. Grad je oslobođen od okupatora. Umire dr Jovan Erdeljanović.

1945. Održana je osnivačka skupština jedinstvenog sportskog kluba "Sloga".

1946. Osnovan je Šumsko-industrijski kombinat.

1947. Osnovano je "Gradsko preduzeće za istovar i utovar plovnih i železničkih objekata" i "Gradsko mlinsko preduzeće". Industrijska škola se pretvara u Srednju tehničku školu a na nekadašnjoj Građanskoj školi dozidan je treći sprat. Svečano je otvorena nova pozorišna sala.

1948. "Sviloprelac" preuzima Svilaru. Osnovano je Autotransportno preduzeće.

1950. Osnovana je Učiteljska škola.

1951. Podignuta je na Maloj pijaci spomen česma obešenim rodoljubima. Osniva se Gradsko preduzeće za prikazivanje filmova.

1953. Osniva se Čurčijsko kožarska radionica Zemljoradničke zadruge, buduća "Krznara".

1955. Osnovana je Fabrika obuće. Rukometaški klub "Dinamo" prvak je države, a Dušan Patić proglašen je za najboljeg rukometaša na svetu.

1956. Pančevačko Narodno pozorište prestaje sa radom. Doneta je odluka o podizanju petrohemijskog kompleksa.

1957. Rukometni klub "Dinamo" i Ragbi klub "Dinamo" postaju prvaci države.

1958. Podignuta je upravna zgrada "Elektrovojvodine".

1960. Umire Milan Ćurčin.

1961. Podignuta je zgrada Sreskog narodnog odbora, današnja Skupština opštine.

1962. Osnovana je "Azotara" i podignute su osnovne škole "Stevica Jovanović" i "Branko Radičević".

1963. Građevinsko preduzeće "Partizan" postaje "Konstruktor".

1966. Umire Duda Bošković.

1967. Svilara prestaje sa radom i zatvara se Gradsko kupatilo. Završena je izgradnja zgrade Opštinskog suda.

1968. Puštena su u rad prva postrojenja Rafinerije nafte. Bokserski klub "Dinamo" prvak je države.

1969. Podignuta su dva identična stambena solitera u centru sa "Trgoproduktovom" Robnom kućom. Otvoreno je infektivno odeljenje Gradske bolnice. Održana je prva likovna kolnija "Deliblatski pesak".

1971. Gradsko preduzeće za istovar i utovar prerasta u Luku "Dunav". Ilija Jorga postaje prvak države u karateu.

1972. Podignut je soliter sa prostorijama Službe Društvenog Knjigovodstva u prizemlju i otvoren je nov hirurški deo u Gradskoj bolnici.

1974. Otvoren je nov internistički deo u Gradskoj bolnici.

1975. Puštena je u saobraćaj sadašnja autobuska stanica.

1977. Puštena su u rad prva postrojenja u "Petrohemiji". Podignut je aneks Privredne banke.

1978. Podignuta je zgrada Hotela "Tamiš".

1980. Biblioteka je preseljena u novu zgradu. Otvoreni su Dom JNA i Stanica milicije "Gornji grad".

1982. Otvoreni su nov Vatrogasni dom i zgrada "Panprojekta".

1999. Projektili NATO avijacije razaraju industrijske i vojne objekte u gradu.

2001. Pušten je u saobraćaj nadvožnjak na Jabučkom putu.



Preuzeto sa sajta Istorijskog arhiva u Pančevu